Η πρώτη μέρα εφαρμογής των αυξημένων δασμών σε Καναδά, Μεξικό και Κίνα από τις ΗΠΑ, έφεραν... βαρυχειμωνιά στις αγορές.
Γράφει ο Λουκάς Γεωργιάδης
Ο Τραμπ έχει επιλέξει τον δρόμο της σύγκρουσης με τις γειτονικές χώρες, κάνοντας... προθέρμανση για την Ευρώπη, ωστόσο, ο... λογαριασμός έχει αρχίσει να... χρεώνει! Χθες, το Χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης έκλεισε με σοβαρές απώλειες και δίνει την εντύπωση ότι ο Dow Jones διατηρείται τεχνητά στις 42.000 μονάδες. Κακό το κλίμα και στην Ευρώπη, όπου οι επενδυτές προεξοφλούν σύγκρουση με τις ΗΠΑ, όχι μόνο λόγω της επικείμενης επιβολής δασμών, αλλά και λόγω της Ουκρανίας. Μεγάλες οι απώλειες για τον δείκτη DAX στη Φρανκφούρτη, υπό μεγάλη πίεση το βρετανικό και το γαλλικό χρηματιστήριο, ενώ η αβεβαιότητα δεν φαίνεται να άγγιξε και πολύ την Ελλάδα, όπου ο Γενικός Δείκτης είχε μικρές απώλειες και παρουσίασε αυξημένη ανθεκτικότητα σε σχέση με το αρνητικό διεθνές περιβάλλον. Μην ξεχνάμε ότι την Παρασκευή και την ερχόμενη εβδομάδα περιμένουμε τις αξιολογήσεις της ελληνικής οικονομίας από τους οίκους DBRS και Moody's, όπου κάτι καλό προμηνύεται.
Ο Αμερικανός πρόεδρος παίζει με τη "φωτιά", εκτός και αν ο ίδιος, ως άνθρωπος των αγορών, έχει βρει τον... ανάποδο τρόπο για να βγάλει λεφτά από μια μεγάλη πτώση των δεικτών στις ΗΠΑ, βάζοντας παράλληλα σε δοκιμασία ολόκληρο τον πλανήτη. Γιατί, για όσους δεν το ξέρουν, λεφτά δεν βγαίνουν μόνο από την άνοδο των χρηματιστηρίων, αλλά και από την πτώση! Το μόνο σίγουρο είναι ότι ο άνθρωπος αυτός ρισκάρει κατά της χώρας του και μάλλον δεν θα αργήσει η ώρα όπου η ζωή των Αμερικανών πολιτών θα γίνει δυσκολότερη. Ο Καναδάς, το Μεξικό και η Κίνα προετοιμάζονται για να προκαλέσουν και αυτές με τη σειρά τους πρόβλημα στις ΗΠΑ, ενώ αναγκαστικά θα ακολουθήσει και η Ευρώπη.
Η επικίνδυνη... Τραμπ-άλα στις αγορές θα δημιουργήσει συνθήκες πίεσης στις ΗΠΑ, οι οποίες, παρά τις περικοπές που θέλει να κάνει ο Ίλον Μασκ, έχουν ένα τεράστιο χρέος, το οποίο, με τον τρόπο που σκέφτεται ο "σερίφης" να το περιορίσει, μάλλον θα είναι πολύ δύσκολο και αν μη τι άλλο θα απαιτήσει πολύ χρόνο. Οι ενδείξεις για την παγκόσμια οικονομία δεν είναι καλές και η υποχώρηση της τιμής του πετρελαίου κάτω από τα 70 δολάρια το βαρέλι παραπέμπει σε ύφεση. Από την άλλη, ο χρυσός βρίσκεται μια ανάσα πριν από τα 3.000 δολάρια ανά ουγκιά και παραπέμπει όχι μόνο σε εμπορικό πόλεμο αλλά ακόμη και σε πραγματικό!
Οι... πλάτες που κάνει ο Τραμπ στον Πούτιν δεν είναι μια καλή εξέλιξη τόσο για την Ουκρανία όσο και για την Ευρώπη. Ο Αμερικανός πρόεδρος θέλει να... ξεζουμίσει τον Ζελένσκι, πριν αποφασίσει να τον... διώξει, παίρνοντας όσα περισσότερα μπορεί από τις πλουτοπαραγωγικές πηγές. Τον απειλεί δε ότι αν δεν του κάνει τα... χατίρια, τότε θα τον αφήσει στην τύχη του και η Ρωσία θα εξαφανίσει την Ουκρανία. Τα βλέπουν αυτά οι Ευρωπαίοι και... τρομοκρατούνται. Απόδειξη αποτελούν οι χθεσινές ανακοινώσεις της επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Ένωσης Ούρσουλα Φον ντερ Λάιεν για ένα πρόγραμμα επαν-εξοπλισμού της Ευρώπης, ύψους 800 δισ. ευρώ.
Η Ελλάδα επί πενήντα και πλέον χρόνια δαπανά μεγάλα ποσά για την αμυντική της θωράκιση, αλλά οι Ευρωπαίοι, μέχρι πρότινος σφύριζαν αδιάφορα. Άλλωστε, δεν υπάρχει άλλη ευρωπαϊκή χώρα που να απειλείται στρατιωτικά. Όμως, "έφτασε ο κόμπος στο χτένι" και η Ευρώπη πρέπει να πάρει δραστικές αποφάσεις. Εκατοντάδες δισεκατομμύρια σε μαχητικά αεροσκάφη, πυραύλους, βλήματα και drones και φουλ περικοπές σε προγράμματα για το κοινωνικό κράτος. Πώς αλλάζουν οι καιροί!
Η ρήτρα διαφυγής ευνοεί την Ελλάδα, η οποία δαπανά διπλάσιο ποσοστό του ΑΕΠ της σε σχέση με τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες για την αγορά οπλικών συστημάτων. Με τα νέα δεδομένα, μπορούμε να έχουμε περισσότερες μονάδες αεροσκαφών και πολεμικών πλοίων. Αξίζει να σημειωθεί ότι η Ελλάδα και η Γαλλία διαθέτουν τους μοναδικούς αξιόμαχους στρατούς αυτή τη στιγμή στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Τα υπόλοιπα κράτη σχεδόν δεν έχουν στρατό και τώρα πρέπει να πάρουν οδυνηρές αποφάσεις για τις κοινωνίες τους.
Επί δεκαετίες, μοίραζαν επιδόματα, κατασκεύαζαν νοσοκομεία, σχολεία, πανεπιστήμια, έργα υποδομής και πάει λέγοντας. Τώρα, ήρθε η ώρα να καταλάβουν και αυτοί τι εστί απειλή και πώς είσαι υποχρεωμένος να εξοπλιστείς. Όταν το σπίτι σου δέχεται πρώτη φορά την... επίσκεψη διαρρηκτών, τότε αναγκάζεσαι να τοποθετήσεις σύγχρονα συστήματα καμερών παρακολούθησης, συναγερμούς κλπ. Ωστόσο, αυτή τη στιγμή μιλάμε για μία απειλή έναντι των 27 της Ε.Ε. και αυτή δεν είναι άλλη από τη Ρωσία του Πούτιν. Μιλάμε για στρατιωτική απειλή, γιατί υπάρχει και η οικονομική απειλή από τις ΗΠΑ του Τραμπ.
Σύμφωνα με πολιτικούς παρατηρητές και όσους είναι πιο... μυημένοι, δεν αποκλείεται ο Τραμπ να κάνει στροφή 180 μοιρών βλέποντας την Ευρώπη να φτάνει σε ένα ικανοποιητικό επίπεδο στρατιωτικών δαπανών. Δηλαδή, θα πει ότι τώρα που δώσατε τόσα εκατοντάδες δισεκατομμύρια ευρώ, πατσίζουμε εντός ΝΑΤΟ και αύριο πάλι... φίλοι θα είμαστε! Όμως, τα πράγματα δεν είναι και τόσο απλά, καθώς όλοι καταλαβαίνουμε ότι ο Τραμπ αποτελεί ένα απρόβλεπτο και πλήρως αναξιόπιστο πρόσωπο, το οποίο ασχολείται μόνο με το χρήμα, έχοντας ως μέσο την πολιτική εξουσία που του έδωσαν οι Αμερικανοί ψηφοφόροι.
Το κλίμα στις αγορές έχει χαλάσει και έχει ξεκινήσει η πτώση. Ο κύβος ερρίφθη και ο Τραμπ αποτελεί αυτή τη στιγμή τον συστημικό κίνδυνο για τις αγορές. Το είχαμε επισημάνει από την εκλογή του τον περασμένο Νοέμβριο, αλλά και κατά τις πρώτες ημέρες ανάληψης της εξουσίας στις ΗΠΑ, στις 20 Ιανουαρίου. Ίσως να πειραματίζεται και να θέλει να το κάνει σαν τον... Τσίπρα το 2015! Δηλαδή, αφήνει τα πράγματα να φτάσουν σε οριακό σημείο μετά από διαδοχικές... ανοησίες του και μόλις δει τα σκούρα ή αντιληφθεί ότι χάνονται τρισεκατομμύρια δολάρια για τις ΗΠΑ, τότε να βάλει... όπισθεν! Θα βάλει; Θα το δούμε στην πορεία. Πάντως, αν ο Τραμπ έχει μπερδέψει τη... Μεγάλη Αμερική με τους δασμούς και τις προσωπικές μπίζνες του με το όνειρο του να γίνει ένας "δημοκρατικός δικτάτορας" τύπου Πούτιν ή Ερντογάν, τότε το "ατύχημα" είναι κάτι παραπάνω από σίγουρο ότι θα γίνει. Τα "θύματα" θα είναι σε όλες τις πλευρές, μόνο που δεν ξέρουμε ποιος θα μετρήσει τα περισσότερα...
Ποιο είναι το contrarian story που θα παίξει ο Μητσοτάκης για να... στριμώξει την αντιπολίτευση
Χθες, η Βουλή αποφάσισε την παραπομπή του πρώην υφυπουργού παρά τω Πρωθυπουργώ Χρήστου Τριαντόπουλου σε προανακριτική επιτροπή για την... παρουσία του στον τόπο της τραγωδίας των Τεμπών, ενώ σήμερα τα "προοδευτικά" κόμματα της αντιπολίτευσης καταθέτουν πρόταση δυσπιστίας κατά της κυβέρνησης, η οποία ουσιαστικά θα είναι μια... τρύπα στο νερό!
Ο Μητσοτάκης δεν φαίνεται να μετατρέπει την πρόταση δυσπιστίας σε πρόταση για παροχή ψήφου εμπιστοσύνης, δείχνοντας ότι βρίσκεται σε αμυντική στάση σε σχέση με το γεγονός της τραγωδίας. Όμως, αυτό δεν σημαίνει ότι δεν μπορεί να είναι αποφασισμένος να συγκρουστεί με τα κόμματα της σπέκουλας και του λαϊκισμού. Ο Μητσοτάκης με τις ομιλίες του στη Βουλή έχει αποδείξει ότι δεν έχει αντίπαλο και αυτό που θα εκπέμψει ως μήνυμα κατά την τριήμερη συζήτηση στη Βουλή, δεν είναι άλλο από την επιτάχυνση της διαδικασίας απονομής δικαιοσύνης για τους υπαίτιους της τραγωδίας. Θα είναι μια καλή αρχή για να βάλει στη θέση τους τα κόμματα της αντιπολίτευσης, επιστρατεύοντας τα "όπλα" που διαθέτει.
Η προσδοκία σταδιακής εκτόνωσης του αριθμού και του όγκου των συγκεντρώσεων για τα Τέμπη, σε συνδυασμό με την ανάδειξη των ευθυνών της αντιπολίτευσης στο... χάιδεμα των "χούλιγκανς" και των μπαχαλάκηδων, θα αποτελέσουν το πρώτο στάδιο της αντεπίθεσης της κυβέρνησης. Επιπλέον, η απόρριψη της ψήφου δυσπιστίας θα φέρει δυναμικά στο προσκήνιο τα επιτεύγματα στην οικονομία. Χθες, ανακοινώθηκε νέα μείωση του δείκτη της ανεργίας στο 8,7% τον περασμένο Ιανουάριο και το συγκεκριμένο επίπεδο είναι το χαμηλότερο από τον Δεκέμβριο του 2008! Επιπλέον, το βράδυ της Παρασκευής αναμένεται νέα αναβάθμιση του ελληνικού αξιόχρεου από τον καναδικό οίκο DBRS και την άλλη εβδομάδα θεωρείται σίγουρη -εκτός πάρα πολύ σοβαρού απρόοπτου- η αναβάθμιση της Ελλάδας στην επενδυτική βαθμίδα από τον οίκο Moody's.
Η ανάληψη των καθηκόντων του Προέδρου της Δημοκρατίας από τον νεοεκλεγμένο Κωνσταντίνο Τασούλα θα συνδυαστεί κατά τα φαινόμενα με έναν ευρύ ανασχηματισμό, ώστε να διαμορφωθούν συνθήκες αντιστροφής του αρνητικού κλίματος, όπως αυτό καταγράφεται στις δημοσκοπήσεις. Ωστόσο, θα χρειαστούν δυναμικές πρωτοβουλίες από τον πρωθυπουργό για τη διόρθωση των παθογενειών σε ένα κράτος... Πασοκιστάν, οι οποίες ωστόσο, δεν μπορούν να αποδώσουν από τη μια μέρα στην άλλη.
Από την άλλη, ο Κυριάκος Μητσοτάκης είναι υποχρεωμένος να "κοντράρει" ευθέως το αδύναμο ΠΑΣΟΚ και τον ανεπαρκή αρχηγό του, ενώ για τον ΣΥΡΙΖΑ δεν χρειάζεται να κάνει και πολλά, καθώς από μόνος του ο Φάμελλος μπορεί να "επιτύχει" ακόμη χειρότερες επιδόσεις! Όσο για την Πλεύση Ελευθερίας της... Γενικής Εισαγγελέως και "εργολάβου" της υπόθεσης των Τεμπών, αρκεί κάποιος να τη βάλει στη θέση της, υπενθυμίζοντας την πορεία των Ανεξαρτήτων Ελλήνων του Πάνου Καμμένου. Τα μνημόνια εξέθρεψαν αυτό το κόμμα-έκτρωμα, το οποίο τον Μάιο του 2012 έπιασε ποσοστό 11%, στην πορεία κάτω από το 5% και σήμερα ο συγκεκριμένος τύπος απλά... ιδιωτεύει!
Το εξαιρετικά επικίνδυνο διεθνές περιβάλλον είναι σίγουρο ότι δεν αφήνει στον Μητσοτάκη την παραμικρή σκέψη για... φυγή μέσω της διεξαγωγής πρόωρων εκλογών. Μάλιστα, είναι προφανές ότι όσοι ζητούν παραίτηση του Μητσοτάκη ή εκλογές, το πράττουν εκ του ασφαλούς. Ξέρουν ότι δεν πρόκειται να γίνει κάτι τέτοιο και κάνουν... μαγκιές όπως ο... Ζήκος (Κώστας Χατζηχρήστος) στον "Μπακαλόγατο"! Η εικόνα της αντιπολίτευσης είναι από γραφική έως κωμική και όλοι καταλαβαίνουν τι θα μπορούσε να συμβεί στη χώρα, αν τα κόμματα του "προοδευτικού" χώρου συγκροτούσαν κυβέρνηση.
Το μόνο σίγουρο είναι ότι αυτή τη στιγμή, το τελευταίο πράγμα που θα μπορούσε να συμβεί στη χώρα είναι οι εκλογές. Κάτι τέτοιο θα ισοδυναμούσε με εθνικό έγκλημα την παρούσα στιγμή. Ωστόσο, στη δημοκρατία δεν υπάρχουν αδιέξοδο, όπως είπε πρόσφατα ο πρωθυπουργός. Μπορούν να γίνουν εκλογές, να ξαναβγεί πρώτος ο Μητσοτάκης, να μην συγκροτηθεί κυβέρνηση, να πάμε σε επόμενες εκλογές και μετά από αυτές να υπάρξει συνεργασία της Νέας Δημοκρατίας με το ΠΑΣΟΚ. Όσο και αν ο Ανδρουλάκης αποπνέει μια... ξινίλα και κάνει τον... μαγκάκο, δεν θα είναι εύκολο να σταθεί όρθιος αν αρνηθεί τη συγκρότηση κυβέρνησης υπό τον Μητσοτάκη.
Κυρίαρχος του πολιτικού παιχνιδιού θα εξακολουθήσει να είναι ο Μητσοτάκης και αυτό διαπιστώνεται από όσους ξέρουν να διαβάζουν σωστά τα μηνύματα και διαθέτουν στοιχειώδες IQ. Το ΠΑΣΟΚ αντιμετωπίζει σοβαρό πρόβλημα στην άρθρωση ενός σοβαρού πολιτικού αφηγήματος, διαθέτει έναν προβληματικό αρχηγό και οι επιλογές που μπορεί να κάνει κοιτώντας... αριστερά, οδηγούν σε πραγματική απελπισία. Το θέμα των Τεμπών δεν μπορεί να διαμορφώνει μονοθεματικά την επικαιρότητα και όταν τα πράγματα ηρεμήσουν, η κυβέρνηση θα έρθει με σειρά μέτρων για να ανακτήσει σημαντικό από το χαμένο έδαφος.
Το πρόβλημα της Νέας Δημοκρατίας δεν είναι το ΠΑΣΟΚ, αλλά το σημαντικό ποσοστό που βρίσκεται στα δεξιά της. Σε κάθε περίπτωση, το σενάριο συγκρότησης κυβέρνησης χωρίς τη συμμετοχή της Νέας Δημοκρατίας συγκεντρώνει σχεδόν μηδαμινές πιθανότητες. Το... όνειρο του Ανδρουλάκη, αλλά και των λοιπών δυνάμεων που βρίσκονται δεξιά και αριστερά είναι η παραίτηση Μητσοτάκη. Ξέρουν ότι όσο είναι αυτός στα πράγματα, οι ήττες για το ΠΑΣΟΚ και τον ΣΥΡΙΖΑ θα έρχονται η μία πίσω από την άλλη.
Ο Μητσοτάκης τέτοιες μέρες, πριν από 9 χρόνια περνούσε δυναμικά μπροστά στις δημοσκοπήσεις, κέρδισε τον Τσίπρα στις εκλογές του 2019, τον... εξαφάνισε στις εκλογές του 2023 και εν τέλει... κονιορτοποίησε το συνονθύλευμα του ΣΥΡΙΖΑ, καθώς μετά το 18% που έλαβε τότε, άρχισε η πορεία αποψίλωσης αρχικά με τη Νέα Αριστερά και στη συνέχεια με το κόμμα του Κασσελάκη. Τώρα, ο ΣΥΡΙΖΑ βλέπει ότι δεν κάνει κανένα... γκελ στο εκλογικό σώμα, ενώ πρώην ψηφοφόροι του πηγαίνουν προς την Κωνσταντοπούλου!
Όλα τα παραπάνω αποτελούν κρίσιμα δεδομένα για τη διαμόρφωση της τακτικής και της στρατηγικής που θα ακολουθήσει ο Μητσοτάκης από δω και στο εξής, προκειμένου να εκτονώσει την πίεση που δέχεται η κυβέρνηση λόγω της τραγωδίας των Τεμπών. Το πόρισμα της επιτροπής διερεύνησης είναι ξεκάθαρο σε σχέση με τους υπαίτιους της τραγωδίας εκείνο το βράδυ, σε αντιδιαστολή με τα τερατώδη ψέματα που χρησιμοποίησαν διάφοροι πολιτικοί σπεκουλαδόροι. Σιγά σιγά ένα μεγαλύτερο και σε κάθε περίπτωση κρίσιμο ποσοστό του εκλογικού σώματος θα αφομοιώνει τα πραγματικά δεδομένα και θα ρίχνει το βάρος στις κινήσεις στην κυβέρνηση για την αντιμετώπιση της ακρίβειας, τη μείωση των φόρων, την ενίσχυση των εισοδημάτων, τη βελτίωση του κράτους και των υπηρεσιών του.
Η κυβέρνηση έχει μπροστά της σημαντικό πολιτικό χρόνο για να πείσει την κοινωνία ότι και οι δίκες μπορούν να γίνονται γρηγορότερα και οι προσπάθειες για την ισχυροποίηση της οικονομίας αποδίδουν καρπούς. Όσοι συνεχίσουν να "επενδύουν" στη σπέκουλα για τα Τέμπη θα εκτίθενται στην κοινή γνώμη για την έλλειψη σοβαρών και μετρήσιμων προτάσεων. Όσο τα κόμματα της αντιπολίτευσης και κυρίως το ΠΑΣΟΚ και ο ΣΥΡΙΖΑ θα επιμένουν σε λόγια του... αέρα και στην υιοθέτηση σεναρίων συνωμοσίας ή fake news, τόσο η αντεπίθεση της κυβέρνησης θα τείνει προς την κατεύθυνση ενίσχυσης του κλίματος κανονικότητας. Γιατί όπως είναι προφανές, η κανονικότητα δεν αποτελεί ευκαιρία για τα κόμματα της αντιπολίτευσης, παρά μόνο... κατάρα, αφού τα καταδικάζει να είναι "φυλακισμένα" στις αντιφάσεις τους!